8. АҚШ акцияларына қандай факторлар әсер етеді?

Біз АҚШ қор нарығын реттейтін негізгі органдармен таныстық. Алайда акция бағасының қозғалысына тек ережелер мен реттеу шаралары ғана әсер етпейді. Акция бағалары неге өседі немесе төмендейді? Бүгін нарық динамикасына әсер ететін негізгі факторларды қарастырамыз.

Акция бағасының қозғалысын акция сатушыларының ұсынысы мен сатып алушылардың сұранысы арасындағы сәйкессіздік арқылы түсіндіруге болады. Егер акция сатып алушылардың саны сатушылардан көп болса, сатып алушылар сатушыларды көбірек сатуға ынталандыру үшін акция бағасын көтереді. Керісінше, егер баға төмендесе, олар сатып алушыларды қызықтыратын деңгейге жетуі мүмкін. Жекелеген акциялар болашақта жоғары бағаланатын эмитент-компанияның көрсеткіштеріне тәуелді болады. Жалпы алғанда, АҚШ акцияларының бағасына әсер ететін жеті фактор бар:

Пайыздық мөлшерлемелер.

АҚШ-тың Федералды резервтік жүйесі АҚШ экономикасын тұрақтандыру немесе ынталандыру үшін пайыздық мөлшерлемелерді көтере немесе төмендете алады, бұл монетарлық саясат деп аталады. Егер компания өз бизнесін кеңейту және жақсарту үшін қарызға ақша алса, жоғары пайыздық мөлшерлемелер оның қарыз құнына әсер етеді де, бұл компания пайдасының және акционерлерге төленетін дивидендтердің азаюына әкеп соғады. Нәтижесінде оның акциясының бағасы түсуі мүмкін. Пайыздық мөлшерлемелер жоғары болған кезеңде, пайыздық кіріс әкелетін инвестициялар инвесторлар үшін акцияларға қарағанда тартымдырақ болады.

Экономикалық перспективалар.

АҚШ экономикасы өсім белгілерін көрсеткен кезде, акция бағасы өсуі мүмкін. Бұл кезеңде инвесторлар болашақтағы ықтимал пайда мен акциялардың жоғары бағасына үміттеніп, көбірек акция сатып алуға бейім келеді. Егер экономиканың болашағы белгісіз болса, инвесторлар сатып алуды азайтуы немесе сата бастауы мүмкін.

Инфляция.

Инфляция тұтыну бағасының өсуін білдіреді, бұл сатылымның баяулауына және пайданың төмендеуіне әкеледі. Жоғары бағалар пайыздық мөлшерлемелердің өсуіне де себеп болуы мүмкін, өйткені Федералды резервтік жүйе инфляцияны тежеу үшін пайыздық мөлшерлемелерді көтереді. Бұл өзгерістер акция бағасының төмендеуіне алып келеді.

Дефляция.

Дефляция – бұл тауарлар мен қызметтер бағасының жалпы төмендеуі, ал бағаның құлдырауы әдетте компаниялар пайдасының төмендеуін және экономикалық белсенділіктің бәсеңдеуін білдіреді. Акция бағасы төмендеуі мүмкін және инвесторлар өз акцияларын сата бастап, облигациялар сияқты тіркелген кірісі бар инвестицияларға көшуі мүмкін. Адамдарды көбірек қарыз алуға ынталандыру үшін пайыздық мөлшерлемелер төмендетілуі мүмкін. Мақсат – тұтыну көлемі мен экономикалық белсенділікті арттыру.

Саяси күйзелістер.

Саяси шиеленіс экономикаға да, акция бағаларына да әсер етуі мүмкін. Мысалы, АҚШ пен Қытай арасындағы сауда шиеленісі екі елдің тұтынушыларына, сондай-ақ көптеген өндірушілеріне теріс әсер етіп, қор нарығына салмақ түсірді. Сонымен қатар, террорлық акт те экономикалық белсенділіктің құлдырауына және акция бағасының төмендеуіне әкелуі мүмкін.

Корпоративтік көрсеткіштер.

Табыстың жоғары болғаны туралы есеп инвесторлардың бизнеске деген оң көзқарасын қалыптастырады. Егер көптеген инвесторлар акцияны сатып алуға ұмтылса, бұл өскен сұраныс акция бағасының көтерілуіне көмектеседі. Керісінше, өнімді кері қайтарып алу, деректердің жылыстауы, басшылықтың дұрыс емес мінез-құлқы немесе табыс туралы нашар есептер акция бағасына зиян тигізуі мүмкін.

Нарықтық көңіл-күй.

Инвесторлардың көңіл-күйі немесе сенімі нарықтың өсуіне немесе төмендеуіне әкелуі мүмкін, бұл өз кезегінде акция бағасының сәйкесінше өсуіне немесе төмендеуіне алып келеді.

Бұқа нарығы: Бұқа нарығы акция бағасы өсіп, инвесторлардың сенімі артып келе жатқан мықты қор нарығын сипаттайды. Ол көбінесе экономиканың қалпына келуімен немесе экономикалық буммен, сондай-ақ инвесторлардың оптимизмімен байланысты.

Аю нарығы: Аю нарығы – бұл акция бағасы төмендеп, инвесторлардың сенімі әлсірейтін кезең. Бұл көбінесе экономика рецессияда болғанда және жұмыссыздық деңгейі жоғары болған кезде орын алады.

АҚШ акцияларына көптеген фактор әсер етеді, олардың бірі — ФРЖ-ның пайыздық мөлшерлеме жөніндегі шешімі. Мөлшерлеменің өзгеруі қор нарығына неге әсер етеді? Мұны келесі сабақта қарастырамыз.