10. Имплицитті волатильділік (IV)

Имплицитті волатильділік дегеніміз не?

Имплицитті волатильділік (Implied Volatility, IV) — опциондар саудасындағы негізгі көрсеткіштердің бірі. Ол опционның ағымдағы бағасында нарықтың базалық активтің болашақтағы волатильділігіне қатысты күтулері ескерілгенін көрсетеді.

IV базалық актив бағасының болашақта қаншалықты қатты ауытқуы мүмкін екенін бағалауға, сондай-ақ опциондармен сауда жасау кезінде ықтимал тәуекелдерді ескеруге көмектеседі.

IV қалай есептеледі және қалай жұмыс істейді?

IV опционның ағымдағы нарықтық бағасы, орындау бағасы (страйк), экспирацияға дейінгі уақыт және басқа параметрлер негізінде математикалық модельдер арқылы анықталады. Яғни IV — опционның нарықтық бағасына сәйкес келетін болашақтағы болжамды волатильділік деңгейі.

IV неғұрлым жоғары болса, нарық базалық активтің соғұрлым жоғары волатильділігін күтеді. IV көрсеткіші компанияның қаржылық есептілігі жарияланар алдында немесе маңызды экономикалық деректер шығар алдында жиі өсуі мүмкін, өйткені мұндай кезеңдерде болашақтағы баға қозғалысына қатысты белгісіздік артады.

IV қор нарығы күрт төмендеген кезде де жоғарылауы мүмкін. Нарықтағы белгісіздік күшейген кезеңдерде инвесторлар болашақтағы баға ауытқуларының жоғары болуын күтуі мүмкін.

Керісінше, IV төмен болса, нарық базалық актив бағасының салыстырмалы түрде аз ауытқуын күтеді. Алайда төмен IV базалық активтің тарихи волатильділігі де төмен екенін білдірмейді, өйткені IV мен тарихи волатильділік (HV) әртүрлі көрсеткіштерді сипаттайды.

IV көрсеткішін опциондар саудасында қалай пайдалануға болады?

IV-ті талдаудың кең таралған тәсілдерінің бірі — оны тарихи волатильділікпен (Historical Volatility, HV) салыстыру.

Егер ағымдағы IV тарихи волатильділіктен айтарлықтай жоғары болса, бұл нарықтың базалық активтің болашақтағы волатильділігіне қатысты күтулері тарихи деңгейден жоғары екенін көрсетуі мүмкін. Ал IV тарихи волатильділіктен төмен болса, нарықтың болашақтағы волатильділікке қатысты күтулері тарихи деңгейден төмен болуы мүмкін.

Мұндай салыстыру нарықтың болашақтағы волатильділікке қатысты күтулерін базалық активтің тарихи волатильділігімен салыстыруға көмектеседі. Алайда IV мен HV арасындағы айырмашылықтың өзі опционның қымбат немесе арзан екенін нақты анықтауға жеткіліксіз.

Алайда IV болашақтағы баға қозғалысының бағытын дәл болжамайды және белгілі бір нәтижеге кепілдік бермейді. IV — нарықтың болашақтағы волатильділікке қатысты күтулерін көрсететін көрсеткіш. Базалық активтің нақты бағалық қозғалысы нарық күтулерінен айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін.

Сонымен қатар IV күтпеген жаңалықтар, нарықтағы күрт қозғалыстар және басқа да факторлардың әсерінен жылдам өзгеруі мүмкін. Сондықтан опциондармен сауда жасағанда IV көрсеткішінің өзгерісін бақылап, нарықтағы күтулердің динамикасын ескеру маңызды.