12. Тауарлық арна индексі (CCI) дегеніміз не?

Дональд Ламберт әзірлеген Тауарлық арна индексі (Commodity Channel Index, CCI) — баға қозғалысының күшін, сондай-ақ шамадан тыс сатып алу және шамадан тыс сату жағдайларын бағалауға көмектесетін техникалық индикатор.

CCI ағымдағы типтік бағаның таңдалған кезеңдегі орташа мәннен қаншалықты ауытқығанын көрсетеді. Трейдерлер бұл индикаторды баға қозғалысы бағытының ықтимал өзгеруін бағалау, жаңа трендтің қалыптасуын бақылау және нарықтағы жағдайды қосымша талдау үшін пайдаланады.

CCI қалай есептеледі?

CCI есептеу үшін алдымен типтік баға анықталады. Ол белгілі бір кезеңдегі ең жоғары баға, ең төмен баға және жабылу бағасының орташа арифметикалық мәні болып табылады:

Типтік баға = (ең жоғары баға + ең төмен баға + жабылу бағасы) / 3.

Содан кейін типтік баға таңдалған кезеңдегі оның қарапайым жылжымалы орташа мәнімен (SMA) салыстырылады. Көбінесе 20 шамнан тұратын кезең қолданылады.

Типтік баға мен оның жылжымалы орташа мәні арасындағы айырмашылық бағаның орташа ауытқуы мен 0,015 коэффициенті ескеріліп нормаланады. Нәтижесінде CCI мәні алынады.

Егер CCI +100 деңгейінен жоғары көтерілсе, бұл өсу қозғалысының күшеюін және өсу трендінің қалыптасуы мүмкін екенін көрсетуі мүмкін. Ал CCI −100 деңгейінен төмен түссе, бұл төмендеу қозғалысының күшеюін және төмендеу трендінің қалыптасуы мүмкін екенін көрсетуі мүмкін.

+100 және −100 деңгейлері шамадан тыс сатып алу және шамадан тыс сату жағдайларын бағалау үшін де жиі қолданылады. Алайда CCI — шектелмеген осциллятор, сондықтан оның жоғары немесе төмен мәндері баға міндетті түрде кері бағытта қозғалады дегенді білдірмейді.

CCI индикаторын саудада қалай пайдалануға болады?

Қарапайым мысалды қарастырайық.

Айталық, сіз акция бағасының орта мерзімді қозғалысын бақылап жүрсіз. Бірнеше апта бойы төмендеу трендінде тұрған акцияны қарастырайық. CCI-ді соңғы 20 кезең бойынша есептегенде, оның ағымдағы мәні −150 болды.

Мұндай мән CCI-дің шамадан тыс сату аймағында екенін көрсетуі мүмкін. Алайда бұл көрсеткіштің өзі баға міндетті түрде жоғары бағытта бұрылады дегенді білдірмейді. Егер кейін CCI біртіндеп жоғарылай бастаса және бұл қозғалыс бағаның өсуімен қатар жүрсе, мұндай динамиканы баға қозғалысы бағытының ықтимал өзгеруін бағалау кезінде қосымша фактор ретінде қарастыруға болады.

Біраз уақыттан кейін CCI 50 деңгейіне көтерілді. Бұл CCI мәнінің шамадан тыс сату аймағынан шыққанын көрсетеді. CCI-дің әрі қарай өсуі бағаның өсу қозғалысының күшеюін көрсетуі мүмкін, әсіресе бұл динамика баға қозғалысымен расталса.

Есте ұстаған жөн: CCI әрдайым дәл сигнал бере бермейді және оны жеке-дара қолдануға болмайды. CCI көрсеткіштерін MACD, RSI немесе жылжымалы орташа мәндер сияқты басқа техникалық индикаторлармен және талдау әдістерімен бірге қарастырған жөн.